Έντεκα μορφές καρκίνου εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε νεότερους ανθρώπους στην Αγγλία, σύμφωνα με μια μεγάλη μελέτη.
Η πλήρης εξήγηση για το γιατί αυξάνονται τα ποσοστά καρκίνου παραμένει ασαφής.
Ωστόσο, η μελέτη αποκαλύπτει ότι η μακροχρόνια τάση αύξησης του σωματικού βάρους στον πληθυσμό πιθανότατα παίζει κάποιο ρόλο, αν και δεν αποτελεί τη μοναδική εξήγηση.
Οι επιστήμονες από το Institute of Cancer Research και το Imperial College London τονίζουν ότι ο καρκίνος σε νεαρά άτομα παραμένει σπάνιος και ότι όλοι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο υιοθετώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής.
Το γιατί ο καρκίνος αυξάνεται σε άτομα στα τέλη της εφηβείας, στα 20, τα 30 και τα 40 τους χρόνια προβληματίζει τους επιστήμονες εδώ και χρόνια.
Ο Μπράντλεϊ Κουμπς, από το Πόρτσμουθ, ήταν μόλις 23 ετών όταν πέθανε από καρκίνο του εντέρου. Η μητέρα του, Κάρολαϊν Μούσντεϊλ, ανέφερε ότι, παρά τα πολλά «καμπανάκια κινδύνου», ο γιος της συχνά απορριπτόταν ως «πολύ νέος» για να έχει την ασθένεια.
Όπως είπε, ήταν «ένας πραγματικά υγιής και γυμνασμένος νέος», έτοιμος να υπογράψει ημιεπαγγελματικό συμβόλαιο ποδοσφαίρου και απολάμβανε τη ζωή. Δεν υπήρχε κάτι που να τον θέτει εμφανώς σε κίνδυνο.
Ωστόσο, μετά το πρώτο έτος στο πανεπιστήμιο, άρχισε να χάνει πολύ βάρος και να έχει πόνους στην κοιλιά. Ακολούθησαν διάρροια και αίμα στα κόπρανα.
Χρειάστηκαν 18 μήνες συμπτωμάτων για να γίνει διάγνωση. Όταν τελικά υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση, ο όγκος ήταν τόσο μεγάλος που εμπόδιζε την κάμερα να περάσει.
Η χειρουργική επέμβαση και η χημειοθεραπεία δεν κατάφεραν να σταματήσουν την εξέλιξη της νόσου και ο Μπράντλεϊ πέθανε με τον σκύλο του, τον Μπάστερ, στο πλευρό του.
«Πίστευα, όπως κάθε γονιός, ότι θα πραγματοποιούσε τα όνειρά του στο ποδόσφαιρο και θα είχε μια υπέροχη ζωή. Αυτό του στερήθηκε, επειδή ο καρκίνος του εντέρου σε νεαρή ηλικία δεν εντοπίστηκε εγκαίρως», λέει η μητέρα του.
Η Κάρολαϊν Μούσντεϊλ θέλει να μάθει γιατί ο νεαρός γιος της – και άλλοι νέοι άνθρωποι – πεθαίνουν από καρκίνο.
Σπάνια μπορεί να εξηγηθεί γιατί ένα άτομο αναπτύσσει καρκίνο. Ωστόσο, μια ομάδα επιστημόνων εξέτασε εθνικά δεδομένα για τον καρκίνο και τον τρόπο ζωής, αναζητώντας πιθανά μοτίβα.
Διαπιστώθηκε ότι, εκτός από τον καρκίνο του εντέρου, αυξάνονται και οι περιπτώσεις καρκίνου του θυρεοειδούς, πολλαπλού μυελώματος, ήπατος, νεφρών, χοληδόχου κύστης, παγκρέατος, ενδομητρίου (επένδυση μήτρας), στόματος, μαστού και ωοθηκών.
Οι πιο συχνοί καρκίνοι στους νέους είναι του εντέρου και του μαστού, με περίπου 11.500 περιπτώσεις ετησίως συνολικά, ενώ οι καρκίνοι του παγκρέατος και της χοληδόχου κύστης είναι πολύ πιο σπάνιοι.
Μόνο ο καρκίνος του εντέρου και των ωοθηκών αυξάνονται αποκλειστικά σε νεότερες ηλικίες, ενώ οι υπόλοιποι εννέα αυξάνονται και σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η μελέτη των δύο ιδρυμάτων εξέτασε επίσης γνωστούς παράγοντες κινδύνου.
Διαπιστώθηκε ότι το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική άσκηση, η κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και οι δίαιτες χαμηλές σε φυτικές ίνες είτε βελτιώνονται είτε παραμένουν σταθερές.
Αν και αυτοί οι παράγοντες σχετίζονται με τον καρκίνο, δεν εξηγούν την αύξηση των περιστατικών.
Η μόνη παράμετρος που φάνηκε να συνδέεται με την αύξηση ήταν η παχυσαρκία και το αυξημένο σωματικό βάρος, που καταγράφουν ανοδική πορεία από τη δεκαετία του 1990.
Το επιπλέον λίπος στο σώμα εκτιμάται ότι επηρεάζει ορμόνες όπως η ινσουλίνη, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου.
Ωστόσο, ούτε αυτό αποτελεί πλήρη εξήγηση.
Για παράδειγμα, στον καρκίνο του εντέρου, οι ερευνητές εκτιμούν ότι από κάθε 100 επιπλέον περιπτώσεις, οι 20 μπορεί να σχετίζονται με το αυξημένο βάρος, ενώ οι υπόλοιπες 80 παραμένουν ανεξήγητες.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι είναι σημαντικό να προλαμβάνονται όλοι οι καρκίνοι, όχι μόνο οι «επιπλέον». Υπολογίζεται ότι σχεδόν το 40% των καρκίνων παγκοσμίως μπορεί να προληφθεί μέσω επιλογών τρόπου ζωής, όπως η αποφυγή του καπνίσματος.
«Είναι πολύ ανησυχητικό να ακούμε ότι οι καρκίνοι αυξάνονται στους νέους», δήλωσε στο BBC η καθηγήτρια Μονσεράτ Γκαρσία Κλόσας από το Institute of Cancer Research.
«Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι να μειωθεί ο κίνδυνος, όπως η σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση υγιούς βάρους».
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι, παρά την αύξηση, οι καρκίνοι σε νεαρά άτομα παραμένουν πολύ λιγότεροι σε σχέση με τις μεγαλύτερες ηλικίες.
Συγκεκριμένα, ένας στους 1.000 νέους (20-40 ετών) διαγιγνώσκεται με καρκίνο κάθε χρόνο, έναντι περίπου ενός στους 100 σε μεγαλύτερες ηλικίες (50-70 ετών).
Η αναζήτηση άλλων παραγόντων κινδύνου συνεχίζεται. Ο καθηγητής Μαρκ Γκάντερ από το Imperial College London ανέφερε ότι εξετάζονται πιθανοί ρόλοι των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, των λεγόμενων «αιώνιων χημικών» (PFAS) και της χρήσης αντιβιοτικών, αλλά «υπάρχουν πολλά που δεν γνωρίζουμε».
Έχουν επίσης προταθεί ως πιθανοί παράγοντες τα ζαχαρούχα ποτά, οι φλεγμονές, η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα βακτήρια του εντέρου και τα ζιζανιοκτόνα.
Εξετάζεται επίσης αν η βελτίωση των διαγνωστικών μεθόδων οδηγεί σε περισσότερες διαγνώσεις καρκίνου σε νεότερες ηλικίες.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Oncology.
