Μετά τη δικαστική απόφαση-ορόσημο που έκρινε το Facebook συνυπεύθυνο για τον εθισμό νεαρής γυναίκας, νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ έρχεται να ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από τις επιπτώσεις των social media στην ψυχική υγεία.
Τον περασμένο Μάρτιο, αμερικανικό σώμα ενόρκων αποφάνθηκε ότι η Meta — μητρική εταιρεία των Facebook, Instagram και WhatsApp — καθώς και η Google, στην οποία ανήκει το YouTube, ανέπτυξαν πλατφόρμες με εθιστικά χαρακτηριστικά που προκάλεσαν βλάβη στην ψυχική υγεία μιας 20χρονης γυναίκας. Το δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση ύψους 6 εκατ. δολαρίων.
Στη νέα έρευνα, οι επιστήμονες ζήτησαν από 36.000 εθελοντές να απενεργοποιήσουν προσωρινά τους λογαριασμούς τους σε Facebook και Instagram για έξι εβδομάδες, στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου στις ΗΠΑ, μιας περιόδου με αυξημένη ψυχολογική πίεση.
Όσοι συμμετέχοντες παρέμειναν εκτός πλατφορμών για όλο το διάστημα — περίπου το 27% — παρουσίασαν αισθητά καλύτερη συναισθηματική κατάσταση σε σχέση με όσους συνέχισαν κανονικά τη χρήση.
Η αποχή από το Instagram φάνηκε να λειτουργεί ιδιαίτερα θετικά για γυναίκες ηλικίας 18 έως 24 ετών, ενώ στο Facebook οι μεγαλύτερες βελτιώσεις παρατηρήθηκαν σε χρήστες άνω των 35 ετών.
Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αρκετοί χρήστες απλώς στράφηκαν σε άλλες εφαρμογές. Αυτό σημαίνει πως η βελτίωση της διάθεσης ενδέχεται να συνδέεται όχι μόνο με τη μείωση χρήσης, αλλά και με την αλλαγή ψηφιακού περιβάλλοντος.
Meta και Google έχουν ήδη γνωστοποιήσει ότι θα ασκήσουν έφεση κατά της δικαστικής απόφασης. Εκπρόσωπος της Meta δήλωσε ότι «η ψυχική υγεία των εφήβων είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα και δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο εφαρμογή».
Από την πλευρά της, η Google ανέφερε πως το YouTube αποτελεί «υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα προβολής περιεχομένου και όχι κοινωνικό δίκτυο».
Παρά τις θέσεις των τεχνολογικών κολοσσών, η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι το ατελείωτο scrolling, η υπερέκθεση σε αρνητικό περιεχόμενο και η εξάρτηση από την επιβεβαίωση μέσω likes μπορούν να επηρεάσουν μακροπρόθεσμα τον εγκέφαλο, καθιστώντας τα ψηφιακά διαλείμματα πιο αναγκαία από ποτέ.
