Μια νέα πειραματική αντικαρκινική ένεση προκαλεί έντονη αισιοδοξία στην ιατρική κοινότητα, καθώς τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής χαρακτηρίζονται «άνευ προηγουμένου». Σύμφωνα με τους ερευνητές, η θεραπεία κατάφερε όχι μόνο να συρρικνώσει όγκους, αλλά και να τους εξαφανίσει πλήρως σε ορισμένους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο που δεν ανταποκρίνονταν πλέον στις διαθέσιμες θεραπείες.
Η διεθνής μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες και αφορούσε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είχε υποτροπιάσει ή είχε εξαπλωθεί, ενώ είχε ήδη αποτύχει η αντιμετώπισή του με χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία.
Το φάρμακο, με την ονομασία amivantamab, οδήγησε σε συρρίκνωση των όγκων σε περισσότερο από το ένα τρίτο των συμμετεχόντων, με εντυπωσιακές βελτιώσεις να καταγράφονται μέσα σε λίγες εβδομάδες από την έναρξη της θεραπείας. Σε 15 ασθενείς, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι οι όγκοι εξαφανίστηκαν ολοκληρωτικά.
Ο καθηγητής Βιολογικών Θεραπειών Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο του Λονδίνου (ICR), Κέβιν Χάρινγκτον, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα εξαιρετικά σημαντικά.
«Πρόκειται για πρωτοφανή ανταπόκριση σε ασθενείς των οποίων η νόσος είχε καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Για αυτή την ομάδα ασθενών οι διαθέσιμες επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες, επομένως το όφελος που παρατηρούμε είναι πραγματικά εντυπωσιακό», δήλωσε.
Όπως πρόσθεσε, η νέα θεραπεία θα μπορούσε να ωφελήσει χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο.
Θεαματικά αποτελέσματα σε καρκίνο κεφαλής και τραχήλου
Τα ευρήματα παρουσιάζονται στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο, τη μεγαλύτερη παγκόσμια συνάντηση για τον καρκίνο.
Στη δοκιμή συμμετείχαν 102 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου παγκοσμίως.
Από αυτούς:
- 43 ασθενείς παρουσίασαν συρρίκνωση ή πλήρη εξαφάνιση των όγκων.
- 28 είχαν σημαντική μείωση του όγκου.
- 15 είδαν τον καρκίνο να εξαφανίζεται πλήρως.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι παρόμοια αποτελέσματα έχουν ήδη παρατηρηθεί και σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα.
Το amivantamab, που αναπτύχθηκε από την Johnson & Johnson, αξιολογείται σήμερα σε περίπου 60 κλινικές δοκιμές για διάφορες μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου και του στομάχου.
Πώς λειτουργεί η «έξυπνη» ένεση
Η θεραπεία δρα ταυτόχρονα με τρεις διαφορετικούς μηχανισμούς:
- μπλοκάρει την πρωτεΐνη EGFR, η οποία συμβάλλει στην ανάπτυξη των όγκων,
- αναστέλλει το μονοπάτι MET, το οποίο χρησιμοποιούν συχνά τα καρκινικά κύτταρα για να αναπτύσσουν αντοχή στις θεραπείες,
- ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτεθεί στον όγκο.
Αυτός ο συνδυασμός θεωρείται ένας από τους λόγους της εντυπωσιακής αποτελεσματικότητας που καταγράφηκε στη μελέτη.
«Μου επέστρεψε τη ζωή μου»
Ανάμεσα στους πρώτους ασθενείς που ωφελήθηκαν ήταν ο 56χρονος Καρλ Γουόλς από το Μπέρμιγχαμ, ο οποίος διαγνώστηκε με καρκίνο της γλώσσας το 2024.
Αφού η χημειοθεραπεία και η ανοσοθεραπεία δεν απέδωσαν, εντάχθηκε το 2025 στην κλινική δοκιμή OrigAMI-4.
«Βρίσκομαι πλέον στον 17ο κύκλο θεραπείας και είμαι εξαιρετικά ικανοποιημένος από την πορεία μου», δήλωσε.
Πριν από τη νέα αγωγή δυσκολευόταν να μιλήσει και να φάει λόγω του πόνου και του οιδήματος. Σήμερα, όπως αναφέρει, η καθημερινότητά του έχει αλλάξει δραματικά.
«Το πρήξιμο έχει μειωθεί σημαντικά, ο πόνος έχει υποχωρήσει και μπορώ ξανά να ζω φυσιολογικά. Η ομιλία μου έχει επανέλθει πλήρως και εργάζομαι χωρίς κανένα πρόβλημα», είπε.
Ο ίδιος θυμάται ότι κάποτε μπορούσε να τραφεί μόνο με σούπες, ρυζόγαλο, κονσέρβες και ομελέτες, χάνοντας σημαντικό βάρος. Ωστόσο, μόλις μετά από δύο κύκλους θεραπείας άρχισε να τρώει ξανά φυσιολογικά, ενώ μέσα σε έξι μήνες είχε επιστρέψει σε πλήρη διατροφή.
«Αυτό που χάρηκα περισσότερο ήταν η πρώτη μεγάλη μπριζόλα που μπόρεσα να φάω ξανά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πιο εύκολη και πιο ανεκτή θεραπεία
Σε αντίθεση με πολλές αντικαρκινικές θεραπείες που χορηγούνται ενδοφλεβίως, το amivantamab χορηγείται με μικρή υποδόρια ένεση, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία ταχύτερη, πιο άνετη για τους ασθενείς και ευκολότερη για τα εξωτερικά ιατρεία.
Η ένεση γίνεται μία φορά κάθε τρεις εβδομάδες και οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες έως μέτριες. Λιγότερο από το 10% των ασθενών αναγκάστηκε να διακόψει τη θεραπεία εξαιτίας παρενεργειών.
Σημαντικό βήμα για δύσκολες μορφές καρκίνου
Οι επιστήμονες υπογράμμισαν ότι η μελέτη επικεντρώθηκε σε καρκίνους κεφαλής και τραχήλου που δεν σχετίζονται με τον ιό HPV, μορφές που θεωρούνται συνήθως πιο δύσκολες στη θεραπεία.
Παρά τη σοβαρότητα της νόσου και την αποτυχία των προηγούμενων θεραπειών, οι ασθενείς που έλαβαν το amivantamab παρουσίασαν διάμεση συνολική επιβίωση 12,5 μηνών μετά την έναρξη της θεραπείας.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ICR, καθηγητής Κρίστιαν Χέλιν, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα ιδιαίτερα ελπιδοφόρα.
«Η μελέτη αποδεικνύει ότι η ανάπτυξη νέων θεραπειών μέσω αυστηρής επιστημονικής έρευνας μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές προόδους ακόμη και για ασθενείς με ελάχιστες θεραπευτικές επιλογές. Η επίτευξη τόσο υψηλών ποσοστών ανταπόκρισης και τα ενθαρρυντικά δεδομένα επιβίωσης αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός», τόνισε.
