Καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικούν» τη Βενεζουέλα προς το παρόν, ο ίδιος και κορυφαίοι συνεργάτες του ξεκαθάρισαν ότι οι αμερικανικές κινήσεις ενδέχεται να μην σταματήσουν εκεί – και απαίτησαν από τον υπόλοιπο κόσμο να λάβει σοβαρά υπόψη του το μήνυμα.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι ο επί χρόνια δικτάτορας της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος συνελήφθη σε νυχτερινή επιχείρηση και εκδόθηκε στη Νέα Υόρκη το Σάββατο για να του απαγγελθούν κατηγορίες για συμμετοχή σε συνωμοσία διακίνησης ναρκωτικών, «είχε την ευκαιρία» να αποχωρήσει οικειοθελώς, πριν μετατραπεί στο πιο πρόσφατο παράδειγμα ηγέτη που πλήρωσε βαρύ τίμημα επειδή δεν ανταποκρίθηκε στις πιέσεις του Τραμπ.
«Τα έβαλε και το πλήρωσε», είπε χαρακτηριστικά ο Χέγκσεθ για τον Μαδούρο.
Οι απειλητικές δηλώσεις συνοδεύτηκαν από σαφείς προειδοποιήσεις προς τρεις ακόμη χώρες που ενδέχεται σύντομα να βρεθούν στο στόχαστρο της αμερικανικής κυβέρνησης: την Κολομβία, την Κούβα και το Μεξικό.
Η υπόλοιπη αμερικανική ήπειρος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και επιχειρεί να αντιδράσει, καταδικάζοντας το ίδιο το πλήγμα και προειδοποιώντας για όσα ενδέχεται να ακολουθήσουν.
«Όλα τα κράτη της περιοχής οφείλουν να παραμείνουν σε εγρήγορση, καθώς η απειλή αιωρείται πάνω από όλους», ανέφερε η κυβέρνηση της Κούβας σε ανακοίνωσή της.
Την ίδια στιγμή, οι προειδοποιήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης γίνονται ολοένα και πιο τολμηρές και ξεκάθαρες. Ο Τραμπ κατηγόρησε εκ νέου τον πρόεδρο της Κολομβίας ότι «παράγει κοκαΐνη» και επανέλαβε παλαιότερες απειλές του, λέγοντας ότι «καλό θα ήταν να προσέχει». Προέβλεψε επίσης ότι «θα μιλήσουμε και για την Κούβα». Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προχώρησε σε ακόμη πιο δυσοίωνη προειδοποίηση για μελλοντικές αμερικανικές ενέργειες.
«Αν ζούσα στην Αβάνα και εργαζόμουν στην κυβέρνηση, θα ανησυχούσα», δήλωσε ο Ρούμπιο.
Νωρίτερα, σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «κάτι θα πρέπει να γίνει με το Μεξικό», αποκαλύπτοντας ότι έχει ρωτήσει την πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ αν επιθυμεί τη «βοήθεια» του αμερικανικού στρατού για την εξάρθρωση των καρτέλ ναρκωτικών.
«Η αμερικανική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά», δήλωσε ο Τραμπ.
Ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, καταδίκασε την επίθεση χαρακτηρίζοντάς την επιθετική ενέργεια κατά ολόκληρης της Νότιας Αμερικής και ανακοίνωσε την κινητοποίηση στρατευμάτων στα σύνορα της χώρας με τη Βενεζουέλα, προκειμένου να αποτραπεί ενδεχόμενη μαζική ροή προσφύγων.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος τους τελευταίους μήνες είχε επιχειρήσει να οικοδομήσει σχέση με τον Τραμπ, έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι η ανατροπή του Μαδούρο «ξεπέρασε μια απαράδεκτη κόκκινη γραμμή» και «θυμίζει τις χειρότερες στιγμές ξένης παρέμβασης στην πολιτική της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής».
Το Μεξικό επίσης καταδίκασε τα πλήγματα, με την πρόεδρο Σέινμπαουμ να δηλώνει ότι συνιστούν παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Οι πρεσβείες του Μεξικού, της Κολομβίας και της Κούβας στην Ουάσινγκτον δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο σχετικά με τις τελευταίες απειλές του Τραμπ προς τις κυβερνήσεις τους.
Την ίδια ώρα, ορισμένες χώρες επιχείρησαν να διαδραματίσουν ρόλο διαμεσολαβητή. Η πρεσβεία της Κολομβίας στην Ουάσινγκτον ανακοίνωσε ότι ο Πέτρο προσφέρθηκε να συμβάλει στη διαμεσολάβηση για την επίλυση της κρίσης.
Ο Τραμπ είχε περιγράψει μια πιο επιθετικά επεκτατική εξωτερική πολιτική ήδη από την ορκωμοσία του, πριν από σχεδόν έναν χρόνο, προκαλώντας σοκ σε μακροχρόνιους συμμάχους με απειλές όπως η μετατροπή του Καναδά σε «51η πολιτεία» και η αποικιοποίηση της Γροιλανδίας, αυτόνομης περιοχής που ανήκει στη Δανία. Κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας του, η ενασχόλησή του με πολλά και διαφορετικά μέτωπα εξωτερικής πολιτικής — Μέση Ανατολή, Ασία, Ευρώπη και οι έως τώρα άκαρπες προσπάθειες επίλυσης του πολέμου στην Ουκρανία — έχει απογοητεύσει ορισμένους συμμάχους, οι οποίοι επισημαίνουν ότι αυτή η προσέγγιση απέχει πολύ από το απομονωτικό δόγμα «America First» με το οποίο εξελέγη.
Παρότι οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου θα μπορούσαν να αποτελέσουν πολιτικό κίνητρο για στροφή προς εσωτερικά ζητήματα, η προώθηση αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα άνοιξε ένα ακόμη μέτωπο εξωτερικής πολιτικής, στο οποίο ο πρόεδρος — και κατ’ επέκταση το κόμμα του στο Κογκρέσο — θα κριθούν.
Για τον Τραμπ, στην τελευταία του θητεία και χωρίς το βάρος επανεκλογής, μια βραχυπρόθεσμη επιχειρησιακή επιτυχία στη Βενεζουέλα θα μπορούσε να λειτουργήσει ενθαρρυντικά, οδηγώντας σε περαιτέρω επιχειρήσεις στην περιοχή, τις οποίες τόσο ο ίδιος όσο και οι συνεργάτες του φαίνεται ήδη να προαναγγέλλουν. Η Κέιτι Μίλερ, πρώην στέλεχος της κυβέρνησης που πλέον δραστηριοποιείται ως podcaster και σύζυγος του αναπληρωτή προσωπάρχη Στίβεν Μίλερ, ανήρτησε το Σάββατο στον λογαριασμό της στην πλατφόρμα X μια εικόνα χάρτη της Γροιλανδίας βαμμένου με τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας, με μία μόνο λέξη ως λεζάντα: «ΣΥΝΤΟΜΑ». (Η πρεσβεία της Δανίας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.)
Στις προετοιμασμένες δηλώσεις του το Σάββατο, ο Τραμπ επικαλέστηκε το Δόγμα Μονρόε, ένα σχέδιο εξωτερικής πολιτικής ηλικίας 200 ετών, που γνωρίζει αναβίωση σε συντηρητικούς κύκλους. Το δόγμα προέρχεται από τη διακήρυξη του προέδρου Τζέιμς Μονρόε το 1823, με την οποία καθορίστηκε σφαίρα αμερικανικής επιρροής στην αμερικανική ήπειρο και απευθύνθηκε προειδοποίηση προς τις ευρωπαϊκές δυνάμεις να περιορίσουν τις φιλοδοξίες τους.
«Το Δόγμα Μονρόε είναι μεγάλο πράγμα. Αλλά το έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ», είπε ο Τραμπ. «Τώρα το λένε ‘Έγγραφο Ντόνροου’».
Στη νότια Φλόριντα, όπου τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ρούμπιο διαμένουν, υπάρχει ισχυρή υποστήριξη σε πολλές κοινότητες για περαιτέρω δράση, ιδιαίτερα έναντι της Κούβας.
Ο πολιτειακός βουλευτής της Φλόριντα Χουάν Κάρλος Πόρας (Ρεπουμπλικανός – Μαϊάμι) επαίνεσε τις κινήσεις της κυβέρνησης και ειδικά τον Ρούμπιο, τον οποίο χαρακτήρισε «εγκέφαλο» της επιχείρησης. «Ακόμη περισσότερη κινητικότητα στην Κούβα θα απογείωνε την κατάσταση», είπε, προσθέτοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε θεωρητικά να συμβεί γρήγορα, δεδομένης της «ακρίβειας και ισχύος» που επιδείχθηκαν στη Βενεζουέλα.
Τουλάχιστον ένας νομοθέτης εκτίμησε ότι η ανατροπή του Μαδούρο από μόνη της είναι πιθανό να αποσταθεροποιήσει την κυβέρνηση της Κούβας, δεδομένης της οικονομικής της εξάρτησης από τη Βενεζουέλα.
«Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής», δήλωσε ο βουλευτής Κάρλος Χιμένες (Ρεπουμπλικανός – Φλόριντα). «Η Βενεζουέλα στήριζε το κουβανικό καθεστώς και αν αποκτήσουμε δημοκρατία στη Βενεζουέλα, αυτό θα σταματήσει. Και τότε θα ελπίζαμε ότι ίσως το καθεστώς καταρρεύσει από το ίδιο του το βάρος».
Ωστόσο, ακόμη και με αμερικανικές δυνάμεις ήδη ανεπτυγμένες στην περιοχή, η διαχείριση της ρευστής κατάστασης στη Βενεζουέλα φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα προς το παρόν.
«Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σχέδιο» για νέα στρατιωτική επιχείρηση στην αμερικανική ήπειρο, ανέφερε άτομο που βρίσκεται σε στενή επαφή με την ομάδα εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, υπό καθεστώς ανωνυμίας. Για την οργάνωση της μετάβασης της Βενεζουέλας σε νέα κυβέρνηση και την εκμετάλλευση των πετρελαϊκών της πόρων, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να «χρειάζονται [στρατιωτική] ισχύ ώστε να ασκούν πίεση για συμμόρφωση από τους νέους ηγέτες», πρόσθεσε.
Ο Κέβιν Γουίτακερ, συνταξιούχος διπλωμάτης καριέρας και πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Κολομβία κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, δήλωσε ότι από τη συνέντευξη Τύπου του Σαββάτου δεν προκύπτει πως ο Λευκός Οίκος έχει άμεσα σχέδια για δράση σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής.
«Αν και ο υπουργός Ρούμπιο είχε ξεκάθαρες απόψεις για το μήνυμα που θα έπρεπε να λάβει η Κούβα από αυτή την ενέργεια, απάντησε σε σχετική ερώτηση», είπε ο Γουίτακερ. «Το γεγονός ότι δεν το έθεσαν οι ίδιοι, μου δείχνει ότι δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ. Και αυτό είναι λογικό: έχουν ήδη ανοίξει πολλά μέτωπα».
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση καλείται πλέον να αποτρέψει ενδεχόμενες διασπάσεις στον στρατό της Βενεζουέλας ή την άνοδο εγκληματικών ομάδων που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω τη χώρα.
Ακόμη κι αν ο Τραμπ παραμείνει προς το παρόν προσηλωμένος στη Βενεζουέλα, η ανατροπή του μακροχρόνιου ηγέτη της κατέδειξε σαφή περιφρόνηση της κυριαρχίας άλλων κρατών, γεγονός που ενδέχεται να προοιωνίζεται νέες συγκρούσεις.
Ακόμη και η Σέινμπαουμ, η οποία θεωρείται ότι διατηρεί γενικά θετική σχέση τόσο με τον Τραμπ όσο και με τον Ρούμπιο, ενδέχεται να διαπιστώνει τα όρια της προσωπικής διπλωματίας.
Ο Τραμπ δήλωσε το πρωί του Σαββάτου ότι έχει ενημερώσει τη Σέινμπαουμ για την πρόθεσή του να αναπτύξει αμερικανικές δυνάμεις στο μεξικανικό έδαφος για την εξάρθρωση καρτέλ που διακινούν φαιντανύλη. Πρόκειται για ενέργεια που ο Τραμπ είχε εξετάσει και κατά την πρώτη του θητεία, σύμφωνα με τον Άλεξ Γκρέι, πρώην προσωπάρχη του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.
«Μπορεί να βρίσκεται σε μεξικανικό έδαφος, αλλά συχνά είναι περιοχές που το μεξικανικό κράτος αδυνατεί να ελέγξει», είπε. Η Σέινμπαουμ, πρόσθεσε, «έχει κάνει καλή δουλειά στον συντονισμό μαζί μας στην καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, όμως υπάρχει ένα στοιχείο περιορισμένης κρατικής ικανότητας σε ορισμένες περιοχές».
Καθώς ο Τραμπ φαίνεται να προσεγγίζει την τελευταία του θητεία με αίσθηση πίεσης χρόνου και έμφαση στα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, αυταρχικοί ηγέτες ανά τον κόσμο, που μπορούν να κινηθούν με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ενδέχεται να επωφεληθούν από την αυξανόμενη ένταση μεταξύ των ΗΠΑ και αρκετών γειτονικών τους χωρών.
Ο Στίβεν ΜακΦάρλαντ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Γουατεμάλα επί προεδρίας Ομπάμα και με διπλωματικές θητείες σε Εκουαδόρ, Περού, Ελ Σαλβαδόρ και Βολιβία, σημείωσε ότι «η Κίνα ενδέχεται να διακρίνει ευκαιρίες: πιθανή αποτυχία των ΗΠΑ, ενίσχυση των εσωτερικών διχασμών στις ΗΠΑ αν αποτύχουν, και μακροπρόθεσμα ώθηση στις χώρες της Λατινικής Αμερικής να εξισορροπήσουν την αμερικανική επιρροή στρεφόμενες προς την Κίνα».
Ο πρώην πρέσβης της Χιλής στην Κίνα, Χόρχε Χάινε, δήλωσε ότι η ενέργεια του Τραμπ κατά της Βενεζουέλας ενδέχεται να ενθαρρύνει το Πεκίνο να κινηθεί πιο επιθετικά ως προς τη διεκδίκηση της Ταϊβάν.
«Η συλλογιστική του Πεκίνου μπορεί να είναι: “Γιατί όχι η Ταϊβάν;”», είπε. «Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι η Κίνα έχει πολύ ισχυρότερη διεκδίκηση επί της Ταϊβάν απ’ ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες επί της Βενεζουέλας».
Πηγή: Politico
