Blog «ΙΔΕΟπολις»
Ηλία Γιαννακόπουλου
Φιλολόγου
Ζούμε στην εποχή του «ενός ανδρός αρχή» ή στην εποχή του μεγαλο-Ιδεατισμού της MAGA;
«Ζούμε σε έναν κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, που διέπεται από τη δύναμη, που διέπεται από τη βία, που διέπεται από την εξουσία… Αυτός είναι ο σιδηρούς νόμος του κόσμου από την αρχή της Ιστορίας»
(Στίβεν Μίλερ, κορυφαίος σύμβουλος του Τραμπ)
Το ανησυχητικό δεν είναι τόσο η στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ούτε η απαγωγή – αιχμαλωσία του Μαδούρο, ούτε η καταστρατήγηση του διεθνούς δικαίου. Όλα αυτά είναι, πράγματι, ανησυχητικά.
Το πραγματικά ανησυχητικό, όμως, είναι η άτονη, άτολμη και χλιαρή αντίδραση της Ρωσίας και της Κίνας.
(Για την αντίδραση της Ε.Ε. και του ΟΗΕ, τι να πει κανείς;)
Οι αντιδράσεις κινούνται στα στενά όρια της «πολιτικής ορθότητας» της διεθνούς διπλωματίας. Πέραν της διπλωματικής ρητορικής, ουδέν άλλο.
Η απουσία μιας οξείας αντίδρασης από Ρωσία και Κίνα υποδηλώνει είτε:
-
την αντικειμενική τους αδυναμία να αναμετρηθούν με τις ΗΠΑ
-
είτε τη σιωπηλή και προσυμφωνημένη συναίνεσή τους για το μοίρασμα του κόσμου
Το πιο ανησυχητικό απ’ όλα, όμως, είναι η πορεία του κόσμου μας προς μία νέα Γιάλτα ή ένα νέο Πότσδαμ.
Οι ΗΠΑ επιβάλλουν την κυριαρχία τους όπου έχουν ζωτικά συμφέροντα.
Η Ρωσία παίρνει την Ουκρανία – και ό,τι, όποτε άλλο βούλεται.
Η Κίνα επεκτείνει την οικονομική της κυριαρχία με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Και εν τω μεταξύ, στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο – μηδέ εξαιρουμένων των ίδιων των ΗΠΑ – φουντώνει η συζήτηση περί «Ηθικής» και «Νομιμότητας» της εισβολής.
Οι φιλικές προς τις ΗΠΑ χώρες και ηγέτες:
-
άλλες καταδικάζουν την εισβολή με μισόλογα
-
άλλες τη δικαιολογούν
-
άλλες συνιστούν ψυχραιμία και νηφαλιότητα στην αξιολόγηση της στρατιωτικής επέμβασης
Ζητούν, δηλαδή, χρόνο για να τη μελετήσουν σωστά.
(Ελλάδα…)
Αντιδράσεις εντός των ΗΠΑ
Ξεχωρίζει η δήλωση της Κάμαλα Χάρις, η οποία μίλησε για:
«παρανομία και απερισκεψία».
Εξίσου αιχμηρή ήταν και η δήλωση του Δημοκρατικού γερουσιαστή Μαρκ Γουόρνερ:
«Εάν οι ΗΠΑ διεκδικούν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν στρατιωτική βία για να εισβάλλουν και να συλλαμβάνουν ξένους ηγέτες που κατηγορούν για εγκληματική συμπεριφορά, τι εμποδίζει την Κίνα να διεκδικήσει την ίδια εξουσία επί της ηγεσίας της Ταϊβάν;
Τι εμποδίζει τον Βλαντιμίρ Πούτιν να διεκδικήσει παρόμοια δικαιολόγηση για την απαγωγή του προέδρου της Ουκρανίας;»
Με άλλα λόγια: ο Τραμπ έκανε δώρο στη Ρωσία την Ουκρανία και στην Κίνα την Ταϊβάν. Έτσι απλά μοιράζεται ο κόσμος.
Αλήθεια, μετά τη στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, πόσο πειστικές και τελέσφορες μπορούν να είναι οι πιέσεις του Τραμπ προς τη Ρωσία για τερματισμό του ουκρανικού πολέμου;
Για το Νόμπελ Ειρήνης του 2026, μετά την «επιχείρηση» (πόσο ουδέτερος και παραπλανητικός όρος…) στη Βενεζουέλα, η συζήτηση αυτοακυρώθηκε.
Ο Τραμπ αυτοπυρπολήθηκε.
Προεκλογικά είχε υποσχεθεί τον τερματισμό των «ατελείωτων πολέμων» (forever wars).
Με την εισβολή στη Βενεζουέλα αυτοδιαψεύστηκε.
Και μετά τις δηλώσεις του για τα πετρέλαια της Βενεζουέλας, το διαδίκτυο κατακλύστηκε από αναλύσεις για τον πόλεμο των πετρο-δολαρίων.
Το χρέος των ΗΠΑ εκτινάχθηκε στα 38 τρισεκατομμύρια δολάρια (Οκτώβριος 2025).
Η Κίνα πιέζει αφόρητα την αμερικανική οικονομία μέσω των ομολόγων.
Γι’ αυτό επανέρχεται η φράση του Κλίντον:
«It’s the economy, stupid»
(Είναι η οικονομία – το χρέος, ηλίθιε.)
Ένας άτυπος και ακήρυχτος οικονομικός πόλεμος υπολανθάνει εδώ και χρόνια μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
Για πολλούς αναλυτές, αυτή η σύγκρουση επιβεβαιώνει με ενάργεια τη θεωρία του Άλισον για την «Παγίδα του Θουκυδίδη».
Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, το αφήγημα περί ναρκο-τρομοκρατίας του καθεστώτος Μαδούρο δεν πείθει ως αιτία για μια τόσο εκτεταμένη στρατιωτική επέμβαση.
Το «Ηθικόν» και το «Νόμιμον»
Το «Ηθικόν» απορρίπτεται αυτομάτως.
Η χρήση βίας το ακυρώνει από μόνη της.
Η εικόνα του Τραμπ να παρακολουθεί αυτάρεσκα από τον καναπέ τη σύλληψη – απαγωγή του Μαδούρο συνιστά απόλυτο αμοραλισμό και ηθική βαρβαρότητα.
Το «Νόμιμον» παραβιάζεται στο σύνολό του.
Η συζήτηση περί αυτού αποτελεί βυζαντινολογία και απαιτεί μέγιστη υποκρισία.
«Το τέλος του καθεστώτος προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα.
Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».
(Κ. Μητσοτάκης)
Η δήλωση προκάλεσε εύλογες αντιδράσεις.
Αχ, αυτές οι λέξεις…
Ωστόσο, μια ευθεία καταδίκη από τα χείλη Έλληνα πρωθυπουργού τι θα σήμαινε για τα εθνικά μας συμφέροντα;
Το διεθνές δίκαιο δεν υπερασπίζεται τα συμφέροντά μας όταν μας λείπουν τα όπλα και οι ισχυροί σύμμαχοι.
Το παράδειγμα της Κύπρου είναι αδιάψευστο.
Στη διεθνή διπλωματία απαιτείται ρεαλισμός.
Όταν δεν μπορείς να αλλάξεις τη διεθνή πραγματικότητα, οφείλεις να την αποδεχθείς – μέχρι να μπορέσεις να τη μεταβάλεις προς όφελός σου.
Κι εδώ γεννάται το αιώνιο ερώτημα:
«Κι εμείς – όπως και οι άλλες μικρές και αδύναμες χώρες – τι μπορούμε να κάνουμε;»
Να ξαναδιαβάσουμε τον Θουκυδίδη.
Τον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων.
«Το δίκαιο ισχύει μεταξύ ίσων.
Οι δυνατοί επιβάλλουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους
και οι αδύναμοι υποχωρούν όσο τους επιβάλλει η αδυναμία τους.»
Αυτός είναι ο συμπαντικός νόμος όλων των εποχών.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Ίσως θα ήταν μια ευγενική χειρονομία από τον Έλληνα πρωθυπουργό προς τον Τραμπ η αποστολή των παρακάτω κειμένων…
(ακολουθούν τα τρία κείμενα όπως τα παρέθεσες, με ξεχωριστές υποενότητες Α, Β, Γ – αν θέλεις, στο επόμενο μήνυμα μπορώ να τα «στρώσω» και αυτά τυπογραφικά σε μορφή dossier)
