18.9 C
Athens
Πέμπτη, 18 Απριλίου, 2024
ΑρχικήΑΠΟΨΕΙΣΜπορούν οι ΑΠΕ να οδηγήσουν σε μια πραγματική και ωφέλιμη οικονομία και...

Μπορούν οι ΑΠΕ να οδηγήσουν σε μια πραγματική και ωφέλιμη οικονομία και στην «πράσινη μετάβαση»;  

Γράφει ο Γιώργος Καραβίδας

Μπορούν οι ΑΠΕ να οδηγήσουν σε μια πραγματική και ωφέλιμη οικονομία και στην «πράσινη μετάβαση»;  

Τα τελευταία χρόνια και στο όνομα της «πράσινης ανάπτυξης», βιώνουμε μια πραγματική επέλαση αιολικών, μικρών υδροηλεκτρικών αλλά και άλλων εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως τα φωτοβολταϊκά, σε βουνά, δάση, νησιά, ποτάμια, ρέματα και πεδιάδες.

Στόχος, που σε μεγάλο βαθμό έχει ήδη υλοποιηθεί, να εγκατασταθούν εκτεταμένα αιολικά στα βουνά, μικρά υδροηλεκτρικά σε ρέματα και  ποτάμια και φωτοβολταϊκά σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις του κάμπου, σε βοσκότοπους, κ.α., παραβλέποντας τις συνέπειες στο περιβάλλον, που θέλουμε να προστατέψουμε, στην παραγωγική διαδικασία, στην οικονομία (τοπική και εθνική), στην κοινωνία. 

 Γιατί να εγκαταστήσουμε ΑΠΕ

    Κι όλ’ αυτά στη βάση ισχυρισμών ότι :

  • Με ΑΠΕ θα πάψει η χρήση επικίνδυνων για το περιβάλλον ορυκτών καυσίμων. 
  • Οι ΑΠΕ παράγουν καθαρή ενέργεια,  μειώνουν ρύπους και έτσι ωφελούν το περιβάλλον και την χώρα. 
  • Οι ΑΠΕ αποτελούν το βασικότερο «όπλο» για την αντιμετώπιση της «κλιματικής αλλαγής», ως αποκλειστική αιτία της οποίας παρουσιάζεται ο ανθρωπογενής παράγοντας.
  • Οι ΑΠΕ είναι έργα ανάπτυξης, που θα καλυτερέψουν τη ζωή μας και θα προσφέρουν θέσεις εργασίας. 
  • Με ΑΠΕ θα έχουμε φτηνό ρεύμα, αφού αέρας και ήλιος είναι σε αφθονία, αποτελούν ανεξάντλητες πηγές ενέργειας και είναι  χωρίς κόστος. 
  • Με ΑΠΕ θα απαλλαγούμε από «μαύρες» και «καρκινογόνες» Πτολεμαΐδες.  
  • Οι ΑΠΕ προσφέρουν «αντισταθμιστικά» και «ανταποδοτικά» οφέλη, τα οποία θα κάνουν χρήση Δήμοι και καταναλωτές. 

pastedGraphic.png

Ανεμογεννήτριες σε υψόμετρο και κορυφογραμμή

Γιατί αμφισβητούνται οι ΑΠΕ και τα γύρω απ’ αυτές επιχειρήματα 

Ας δούμε, όμως, τώρα και όσα στην πράξη έχουν αποδειχθεί για τις ΑΠΕ  αλλά και όσα ανακύπτουν γι’ αυτές μέσα από θέσεις και απόψεις διάφορων φορέων αλλά και αναγνωρισμένου κύρους επιστημόνων και τα οποία δεν προβάλλονται στον ίδιο βαθμό, όσο τα υπέρ αυτών επιχειρήματα :

  • Στην πραγματικότητα τα ορυκτά καύσιμα και η εκπομπή CO2 είναι αμελητέα συγκριτικά με τα νέφη υδρατμών στην ατμόσφαιρα τα οποία αντανακλούν το ηλιακό φως και εκμηδενίζουν το όποιο φαινόμενο του θερμοκηπίου,  όπως ισχυρίζεται και  ο νομπελίστας φυσικός Dr Clauser. 
  • Οι μεταβλητές ΑΠΕ (όπως αιολικά και φωτοβολταϊκά) έχουν αποδειχθεί μια αμφιλεγόμενη ως προς την αποτελεσματικότητά τους δραστηριότητα, δεδομένο που ανακύπτει μέσα από προσεγγίσεις ειδικών επιστημόνων, δημόσιες τοποθετήσεις   των ίδιων των επενδυτών του χώρου αλλά και από εκθέσεις του ΑΔΜΗΕ, το ΕΣΕΚ, κ.λ.π.. Ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ έχει δημόσια αποδεχθεί ότι η συμβολή των αιολικών στην κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών ισούται το πολύ με το 10% της συνολικής εγκατεστημένης  ισχύος τους” (σελίδα 30 της Μελέτης του 2013-2020) αλλά και ότι ….η διείσδυση των ΑΠΕ κάνει ακόμα πιο σύνθετο το έργο εξισορρόπησης (στο σύστημα) καθώς η παραγωγή ενέργειας από αυτές είναι ευμετάβλητη και στοχαστική», επηρεάζοντας έτσι την επάρκεια, ασφάλεια, σταθερότητα και αξιοπιστία του συστήματος” (Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης 2022).  

pastedGraphic_1.png

               …φωτοβολταϊκά σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις

  • Οι απαιτούμενες επεμβάσεις στο περιβάλλον για την εγκατάσταση ΑΠΕ (αιολικών, φωτοβολταϊκών, μικρών υδροηλεκτρικών) προκαλούν μη αναστρέψιμες περιβαλλοντικές καταστροφές. Δεσμεύουν και απαξιώνουν γη, με διανοίξεις δρόμων και άλλες μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις, συχνά σε αδιατάρακτες περιοχές, περιορίζοντας ή και αποκλείοντας άλλες δυνατότητες για προώθηση πραγματικών μορφών ανάπτυξης (κτηνοτροφία, μελισσοκομία, εναλλακτικός τουρισμός,  διάφορες καλλιέργειες, κ.λ.π.). 
  • pastedGraphic_2.png

Απαιτούμενες επεμβάσεις για την κατασκευή βάσης ανεμογεννήτριας

  • Αυτό που εδώ παρουσιάζεται ως ανυπέρβλητη ανάγκη και εκσυγχρονισμός, στην Ευρώπη ή και ανά τον κόσμο θεωρείται ήδη ξεπερασμένο και αποτυχημένο. Για παράδειγμα χώρες όπως η Γερμανία (με περισσότερες από 5.000 ανεμογεννήτριες), Γαλλία, κ.λ.π., εγκαταλείπουν τις ΑΠΕ και στρέφονται σε άλλες (ή εξετάζουν), πιο αξιόπιστες μορφές ενέργειας, όπως η εκσυγχρονισμένη χρήση του λιγνίτη, το φυσικό αέριο, η σύντηξη του ατόμου, κ.α.. Θυμίζουμε, μάλιστα, πως πρόσφατα η Γαλλία πρωτοστάτησε να χαρακτηριστεί «πράσινη» η πυρηνική ενέργεια, την οποία χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό.  
  • Πολλοί, επικαλούμενοι σχετικές έρευνες, μιλούν ήδη και για επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από τη λειτουργία των ανεμογεννητριών, τους υπόηχους που αυτές παράγουν, κ.λ.π., όπως πονοκεφάλους, αύξηση κρουσμάτων παιδικής λευχαιμίας στις αντίστοιχες περιοχές, κ.ο.κ.. 

     Προβληματίζουν, ακόμα : 

  • Οι «άδειες χρήσης νερού», που χορηγούνται σε ιδιώτες «επενδυτές», μικρών υδροηλεκτρικών, οι οποίοι ισχυρίζονται δημόσια πως «Όποιος θέλει νερό για τον κήπο του, τώρα πρέπει να έρθει σε μένα….», με ολοφάνερους τους αντίστοιχους συνειρμούς (ιδιωτικοποίηση;) και τους ανακύπτοντες περιορισμούς στις υπόλοιπες χρήσεις του νερού, χάριν μιας όχι και τόσο σημαντικής – λαμβανομένων υπόψη όλων των δεδομένων και παραμέτρων – ισχύος ενέργειας (περίπου μισό GW συνολικά), αμφίβολης, μάλιστα, για ολόκληρη τη διάρκεια του χρόνου. 

     

  • Οι εκτροπές των νερών για ολόκληρα χιλιόμετρα από τις κοίτες των ποταμών χάριν των μικρών υδροηλεκτρικών, με την ανύπαρκτη στην πράξη (και κατά πλήρη καταστρατήγηση της Οδηγίας 2000/60 της ΕΕ) «οικολογική παροχή» και τις τεράστιες περιβαλλοντικές καταστροφές, τα ξερά ρέματα και ποτάμια, τον κίνδυνο εξαφάνισης ειδών χλωρίδας και πανίδας αλλά και την απερήμωση της υπαίθρου, εξαιτίας έλλειψης διαθέσιμων υδάτινων πόρων για αξιοποίησή τους στην παραγωγική διαδικασία. 

pastedGraphic_3.png

             Υδροληψία μικρού υδροηλεκτρικού σε κοίτη ποταμού – ανύπαρκτη οικολογική παροχή

  • Η αμφισβήτηση, άμεσα ή έμμεσα, της ιδιότητας του νερού ως φυσικού και δημόσιου αγαθού,  που δεν αποτελεί πάντα και παντού ανεξάντλητο φυσικό πόρο, ώστε να χρησιμοποιείται αφειδώς και ανεξέλεγκτα για παραγωγή ενέργειας, παραμελώντας την κάλυψη άλλων αναγκών. 

     Τέλος, αναφορικά με τα περιβόητα «ανταποδοτικά» και «αντισταθμιστικά» οφέλη των ΑΠΕ, αβίαστα στην πράξη προκύπτει ότι κάθε όφελος εξ αυτών είναι σχεδόν μηδαμινό (ειδικά για το όφελος των καταναλωτών, όπου και όταν αυτοί δικαιούνται, έχει με σχετικά παραδείγματα υπολογιστεί ότι κατά μέσο όρο και αναλόγως του αριθμού τους ο καθένας απ’ αυτούς δύναται να ωφεληθεί στο λογαριασμό ρεύματος από 20 έως και 80 ευρώ, περίπου, ετησίως).  Όπως και σε ότι αφορά τις υποσχόμενες θέσεις εργασίας, που αποδεικνύονται μέγα ψέμα. Η Ελλάδα εισάγει όλη την τεχνολογία ΑΠΕ, που μετά την εγκατάστασή τους λειτουργούν σχεδόν πλήρως αυτοματοποιημένα και τηλεχειριζόμενα. 

     Ο προβληματισμός  

     Μπορούν, λοιπόν, οι ΑΠΕ (κυρίως αιολικά, φωτοβολταϊκά, μικρά υδροηλεκτρικά, που σήμερα προωθούνται στη χώρα μας), με τις ξεχωριστές για την κάθε μορφή ιδιαιτερότητες (μεταβλητότητα και στοχαστικότητα, αδυναμία πρακτικής αποθήκευσης, ανεπαρκείς υδάτινοι πόροι), να οδηγήσουν σε μια πραγματική και ωφέλιμη για οικονομία και καταναλωτή «πράσινη μετάβαση» και με ποιες ακριβώς προϋποθέσεις;