Μια αμφιλεγόμενη πρωτοβουλία σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναμένεται να επαναφέρει στο προσκήνιο τα «νέα μεταλλαγμένα» φυτά, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για το αν προϊόντα που προέρχονται από αυτά θα μπορούν να φτάνουν στην αγορά – και τελικά στο πιάτο των καταναλωτών – χωρίς σαφή ενημέρωση.
Όπως αναφέρει η Greenpeace, την Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου, στις Βρυξέλλες, οι μόνιμες αντιπροσωπείες των κρατών-μελών της ΕΕ θα κληθούν να διατυπώσουν τη θέση της χώρας τους σχετικά με τη νέα νομοθεσία για τα νέα μεταλλαγμένα φυτά. Μεταξύ των σημείων που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις είναι και το ενδεχόμενο χαλάρωσης κανόνων που ισχύουν σήμερα, καθώς και η κατάργηση της υποχρεωτικής σήμανσης στις ετικέτες για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, κάτι που θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα επιλογής των καταναλωτών.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα να δώσει κατεύθυνση ώστε η ελληνική αντιπροσωπία να τοποθετηθεί κατά της νέας νομοθεσίας, με το επιχείρημα ότι μια τέτοια ψήφος θα λειτουργούσε υπέρ της διαφάνειας, της ασφάλειας τροφίμων, των αγροτών και της προστασίας του περιβάλλοντος. Διατυπώνεται επίσης η εκτίμηση ότι, αν η Ελλάδα στηρίξει τη νέα ρύθμιση, θα πρόκειται για μια πολιτική επιλογή που έρχεται σε αντίθεση με τη στάση που είχε τηρήσει επί χρόνια η χώρα στο θέμα των μεταλλαγμένων.
Τα «νέα μεταλλαγμένα» περιγράφονται ως γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί δεύτερης γενιάς, οι οποίοι παράγονται στο εργαστήριο μέσω Νέων Γονιδιακών Τεχνικών (ΝΓΤ). Η κριτική που ασκείται στη συζητούμενη ρύθμιση είναι ότι εξαιρεί σημαντικό μέρος αυτών των οργανισμών από τους ισχύοντες κανόνες, που αφορούν ελέγχους ασφαλείας, ιχνηλασιμότητα και σαφή ενημέρωση. Παράλληλα, επισημαίνεται πως η χαλάρωση των κανόνων μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στη γεωργία, επηρεάζοντας τόσο τους παραγωγούς όσο και τη συνολική αλυσίδα τροφίμων.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα είχε ιστορικά ταχθεί υπέρ μιας αυστηρής ευρωπαϊκής προσέγγισης στα μεταλλαγμένα. Είχε στηρίξει τη γραμμή που οδήγησε σε ευρωπαϊκό μορατόριουμ στο παρελθόν, μέχρι να θεσπιστούν κανόνες για σήμανση και ιχνηλασιμότητα, ενώ στην πράξη η καλλιέργεια μεταλλαγμένων φυτών στη χώρα παρέμεινε εκτός πλαισίου αποδοχής.
Παράλληλα, οργανώσεις περιβάλλοντος αναφέρουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αποστείλει επανειλημμένα επιστολές προς το αρμόδιο υπουργείο, ζητώντας ξεκάθαρη στάση ενάντια στη θεσμική «χαλάρωση» για τα νέα μεταλλαγμένα στις ευρωπαϊκές διαδικασίες.
Στον αντίποδα, προβάλλεται η ανάγκη η αντιμετώπιση της αγροτικής κρίσης να στηριχθεί σε ένα μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στη βιώσιμη γεωργία και στη μεσογειακή διατροφή, με στόχο επάρκεια και ποιότητα τροφής, προσιτές τιμές για τους πολίτες και σταθερό εισόδημα για τους παραγωγούς. Σε αυτή τη λογική, διατυπώνεται η θέση ότι ούτε τα «παλιά» ούτε τα «νέα» μεταλλαγμένα έχουν θέση στο αγροδιατροφικό μοντέλο που χρειάζεται η χώρα.
Μερικές από τις επιστολές και τις ανακοινώσεις του ελληνικού γραφείου της Greenpeace ακολουθούν παρακάτω:
● Μάιος 2021
● Δεκέμβριος 2023
● Ιανουάριος 2024
https://www.greenpeace.org/greece/issues/diatrofi/51333/ee-ellada-oxi-metallagmena/
● Φεβρουάριος 2024
https://www.greenpeace.org/greece/issues/diatrofi/51428/nea-epistoli-avgenaki-metallagmena/
● Φεβρουάριος 2025
