Στα δέκα χρόνια που συμβουλεύω εταιρείες του Fortune 500 ως ερευνητής συμπεριφοράς, έχω διαπιστώσει ότι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να σταματήσεις έναν χειριστικό άνθρωπο είναι μια απλή φράση-κλειδί: «Ενδιαφέρον. Πες μου περισσότερα».
Οι χειριστικοί άνθρωποι τρέφονται από τις συναισθηματικές αντιδράσεις, τη σύγχυση και την ασάφεια. Αυτή η απλή φράση βοηθά να εξουδετερωθούν όλα αυτά και να αλλάξει η ισορροπία δύναμης στη συζήτηση.
Με το «ενδιαφέρον», αναγνωρίζεις αυτό που ειπώθηκε χωρίς να το επικυρώνεις ή να το αμφισβητείς. Απλώς στέλνεις το μήνυμα: «Σε άκουσα και δεν με έχεις ταράξει». Έτσι αφαιρείται το συναισθηματικό «δόλωμα» στο οποίο βασίζονται πολλοί χειριστικοί άνθρωποι.
Με το «πες μου περισσότερα» (ή άλλες παραλλαγές όπως «Τι σε κάνει να το λες αυτό;» ή «Πώς κατέληξες σε αυτό το συμπέρασμα;»), απομακρύνεις τη σύγχυση και την ασάφεια, επιλέγοντας τη στάση της περιέργειας. Οι ερωτήσεις «γιατί» συχνά ακούγονται κατηγορηματικές και πυροδοτούν άμυνα. Προτιμήστε τις πιο ουδέτερες ερωτήσεις με «τι» ώστε να αποφευχθεί η κλιμάκωση.
Αν βρεθείτε σε καταστάσεις όπου κάποιος προσπαθεί να σας αποπροσανατολίσει (gaslighting), να σας ενοχοποιήσει ή να σας πιέσει έμμεσα, δείτε πώς μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτή τη φαινομενικά απλή αλλά ουσιαστικά ισχυρή φράση.
Αν κάποιος προσπαθεί να σας κάνει gaslighting…
Το gaslighting συμβαίνει όταν κάποιος σας κάνει να αμφισβητείτε τη μνήμη ή την αντίληψή σας για την πραγματικότητα.
Μπορεί να πει: «Δεν είπα ποτέ αυτό. Το θυμάσαι λάθος».
Μπορείτε να απαντήσετε: «Ενδιαφέρον. Πες μου πώς το θυμάσαι εσύ». Και στη συνέχεια: «Εγώ το θυμάμαι διαφορετικά». Ή, αν χρειάζεται: «Ας ρωτήσουμε και κάποιον που ήταν παρών».
Αυτό λειτουργεί γιατί δεν χρειάζεται να υπερασπιστείτε τη μνήμη σας εκείνη τη στιγμή. Ζητάτε από τον άλλον να διευκρινίσει και να δώσει λεπτομέρειες.
Το gaslighting χάνει τη δύναμή του όταν πρέπει να στηριχθεί σε συγκεκριμένα στοιχεία. Όταν κάποιος αναγκάζεται να εξηγήσει ξεκάθαρα τη δική του εκδοχή, συχνά εμφανίζονται αντιφάσεις και η ψυχολογική πίεση μεταφέρεται από εσάς στα γεγονότα.
Αν κάποιος προσπαθεί να σας ενοχοποιήσει…
Όλοι το έχουμε ζήσει: κάποιος χρησιμοποιεί την υποχρέωση ή το συναίσθημα για να μας πιέσει να κάνουμε κάτι που δεν θέλουμε.
Μπορεί να πει: «Μετά από όλα όσα έχω κάνει για σένα, έτσι μου το ανταποδίδεις;»
Μπορείτε να απαντήσετε: «Ενδιαφέρον. Τι σε κάνει να το λες αυτό;» Και να συνεχίσετε: «Εκτιμώ όσα έχεις κάνει, αλλά αυτή παραμένει η δική μου απόφαση». Ή: «Μπορώ να νοιάζομαι για σένα και ταυτόχρονα να επιλέγω διαφορετικά».
Αυτό λειτουργεί γιατί η εστίαση μετατοπίζεται από τη δήθεν ενοχή σας στη δική τους λογική. Όταν καλούνται να εξηγήσουν το σκεπτικό τους, η συναισθηματική πίεση συνήθως αποδυναμώνεται.
Αν κάποιος προσπαθεί να σας πιέσει έμμεσα…
Η έμμεση πίεση εμφανίζεται όταν κάποιος συνδέει τη συνεργασία σας με την πίστη ή τη φροντίδα σας.
Μπορεί να πει: «Αν πραγματικά νοιαζόσουν, θα συμφωνούσες μαζί μου».
Μπορείτε να απαντήσετε: «Ενδιαφέρον. Τι σε κάνει να το πιστεύεις αυτό;»
Και να προσθέσετε: «Το να νοιάζομαι δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε σε όλα» ή «Μπορώ να νοιάζομαι και να βλέπω τα πράγματα διαφορετικά».
Έτσι αποσυνδέετε τις αξίες σας από το αίτημά τους. Δεν συζητάτε αν νοιάζεστε — ζητάτε να εξηγήσουν πώς κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα. Δημιουργείται ψυχολογικός χώρος και εκεί είναι που η χειριστική συμπεριφορά χάνει τη δυναμική της.
Οι χειριστικοί άνθρωποι βασίζονται στις συναισθηματικές αντιδράσεις. Τη στιγμή που επιβραδύνετε τον διάλογο και δείχνετε περιέργεια, η επιρροή τους μειώνεται.
Οι ήρεμες ερωτήσεις προστατεύουν τη διαύγεια και τα όριά σας και μετατοπίζουν τη συζήτηση από τα συναισθήματα στα γεγονότα.
Στις δύσκολες συζητήσεις, η ψυχραιμία είναι συχνά πιο ισχυρή από την αντιπαράθεση.
Η Σαντέ Ζαχράι είναι βραβευμένη εκπαιδεύτρια υψηλής απόδοσης, ερευνήτρια συμπεριφοράς, στρατηγική σύμβουλος ηγεσίας και συγγραφέας του βιβλίου «Big Trust: Rewire Self-Doubt, Find Your Confidence, and Fuel Success». Έχει αναγνωριστεί ως μία από τις 50 πιο επιδραστικές προσωπικότητες του LinkedIn και συνεργάζεται με ηγετικά στελέχη σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως, όπως η Microsoft, η Deloitte, η Procter & Gamble και η JPMorgan.
Πηγή: cnbc.com
