Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιχειρεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες που έχουν προκληθεί μετά το περιστατικό στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, ξεκαθαρίζοντας ότι ο χανταϊός δεν μπορεί να συγκριθεί με την πανδημία της Covid-19.
Η υπόθεση του πλοίου, που αναμένεται να αποπλεύσει για την Ολλανδία, επανέφερε μνήμες από τις πρώτες ημέρες του κορωνοϊού το 2020. Ωστόσο, επιστήμονες τονίζουν ότι οι δύο ασθένειες διαφέρουν σημαντικά τόσο ως προς τον τρόπο μετάδοσης όσο και ως προς τη δυναμική εξάπλωσής τους.
Από πού προέρχεται ο χανταϊός
Η Covid-19 προκλήθηκε από τον κορωνοϊό Sars-CoV-2, ο οποίος εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Κίνα στα τέλη του 2019 και εξελίχθηκε σε παγκόσμια πανδημία με εκατομμύρια θανάτους και τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις.
Αντίθετα, ο χανταϊός είναι γνωστός εδώ και δεκαετίες στην επιστημονική κοινότητα. Το όνομά του προέρχεται από τον ποταμό Χαντάν της Κορέας, όπου καταγράφηκε η πρώτη μεγάλη επιδημία κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας τη δεκαετία του 1950.
Ο ιός εντοπίζεται σε πολλές περιοχές του πλανήτη, κυρίως όμως στην Ασία και την Ευρώπη, με τις υγειονομικές αρχές να παρακολουθούν συστηματικά τις περιοχές όπου εμφανίζεται ενδημικά.
Πώς μεταδίδεται
Οι χανταϊοί μεταφέρονται κυρίως μέσω τρωκτικών. Ο άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί από επαφή με ούρα, περιττώματα ή σάλιο μολυσμένων ζώων, ενώ ο συχνότερος τρόπος μετάδοσης είναι η εισπνοή μολυσμένης σκόνης.
Από τα περίπου 30 γνωστά στελέχη χανταϊού, μόνο το στέλεχος των Άνδεων έχει αποδειχθεί ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο — και αυτό είναι το στέλεχος που φέρεται να εντοπίστηκε στους επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου.
Η μετάδοση μεταξύ ανθρώπων γίνεται μέσω του αναπνευστικού, αλλά οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται πολύ στενή επαφή, συγχρωτισμός ή ιδιαίτερη ευπάθεια του ατόμου που εκτίθεται στον ιό.
Η Βιρζινί Σοβάζ από το Ινστιτούτο Παστέρ εξηγεί ότι οι πιο επικίνδυνες συνθήκες μετάδοσης αφορούν παραμονή σε κλειστούς χώρους, όπως υπνοδωμάτια ή αυτοκίνητα, καθώς και πολύ στενή προσωπική επαφή.
Διαφορετικά συμπτώματα και εξέλιξη
Η περίοδος επώασης του χανταϊού μπορεί να φτάσει έως και έξι εβδομάδες, ενώ στην Covid-19 τα συμπτώματα εμφανίζονταν συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες από τη μόλυνση.
Οι χανταϊοί της αμερικανικής ηπείρου μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή αναπνευστική και καρδιακή ανεπάρκεια, αλλά και αιμορραγικούς πυρετούς.
Αντίθετα, η Covid-19 είναι κυρίως αναπνευστική νόσος, με συμπτώματα όπως πυρετός, βήχας, δύσπνοια, κόπωση, μυϊκοί πόνοι, πονοκέφαλος και απώλεια γεύσης ή όσφρησης.
Γιατί θεωρείται μικρότερος ο κίνδυνος πανδημίας
Παρότι ο χανταϊός εμφανίζει πολύ υψηλότερη θνησιμότητα — το στέλεχος των Άνδεων αγγίζει περίπου το 40% — οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο κίνδυνος παγκόσμιας πανδημίας είναι σαφώς χαμηλότερος σε σχέση με την Covid-19.
Ο βιολόγος Ραούλ Γκονσάλες Ίτιγκ από την Εθνική Υπηρεσία Επιστημονικών Ερευνών της Αργεντινής εξηγεί ότι ένας ιός με τόσο υψηλή θνητότητα δυσκολεύεται να εξαπλωθεί μαζικά, καθώς οι ασθενείς νοσούν βαριά και απομονώνονται πολύ γρήγορα.
Όπως σημειώνει, η άμεση απομόνωση των περιστατικών διακόπτει αποτελεσματικά την αλυσίδα μετάδοσης.
Σε αντίθεση με την Covid-19, που εξαπλωνόταν αθόρυβα πριν εμφανιστούν οι πρώτοι μαζικοί θάνατοι, ο χανταϊός προκαλεί πολύ ταχύτερα σοβαρή νόσηση.
Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο;
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ούτε εγκεκριμένο εμβόλιο για τον χανταϊό.
Οι γιατροί αντιμετωπίζουν κυρίως τα συμπτώματα και προσπαθούν να στηρίξουν τον οργανισμό του ασθενούς. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μηχανική υποστήριξη της αναπνοής ή ακόμη και αιμοκάθαρση αν παρουσιαστεί νεφρική ανεπάρκεια.
Ο λοιμωξιολόγος Βενσάν Ρονέν επισημαίνει ότι η έγκαιρη διάγνωση παίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της νόσου.
Αντίθετα, για την Covid-19 αναπτύχθηκαν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα εμβόλια, τα οποία χορηγήθηκαν σε δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αξιολογήθηκαν εκτενώς ως προς την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.
Παρότι έχουν γίνει πειραματικές δοκιμές εμβολίων για ορισμένα στελέχη χανταϊού, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καθολικά αποτελεσματικό σκεύασμα για όλους τους τύπους του ιού.
