Του Γιάννη Φωτιάδη
Ίσως, οι δύο μεγαλύτερες σύγχρονες εξαπατήσεις, και, ενδεχομένως, οι δύο μεγαλύτερες εξαπατήσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας, να είναι:
Πρώτον, η πεποίθηση ότι ο χριστιανισμός των τριών επίσημων χριστιανικών εκκλησιών (Καθολικής, Προτεσταντικής, Ορθοδόξου) εκφράζει την διδασκαλία του Χριστού, όπως τουλάχιστον αυτή εμφανίζεται στα τέσσερα Ευαγγέλια. Ιδιαίτερα τα τρία πρώτα Ευαγγέλια είναι οι πλησιέστερες σωζόμενες πηγές σχετικά με την διδασκαλία του Χριστού. Σε αυτά τα Ευαγγέλια, για αυτούς που τα διαβάσουν προσεκτικά, είναι ήδη σαφής η προειδοποίηση για τις μεγάλες στρεβλώσεις που, γρήγορα, επρόκειτο να συμβούν. Κάτι πολύ σημαντικό, ως προς την επικράτηση ενός βαθύτατα διαστρεβλωμένου χριστιανισμού, είναι το εξής: Αυτοί που αυτοαποκαλούνται χριστιανοί ΔΕΝ έχουν μελετήσει οι ίδιοι τα Ευαγγέλια, αλλά επαφίενται σε αυτά που θα τους πουν ΑΛΛΟΙ, όποιοι και αν είναι αυτοί. Θέλω να προσέξουμε εδώ την μεγάλη ανθρώπινη ιλαροτραγωδία (να γελάσει ή να κλάψει κανείς ή να κάνει και τα δύο;): Ενώ, υποτίθεται ότι για τους αυτοαποκαλούμενους χριστιανούς η συμμετοχή στη «βασιλεία των ουρανών» και στη «βασιλεία του Θεού» είναι ο μεγάλος στόχος, ωστόσο απαξιούν να μελετήσουν οι ίδιοι τα πρωτότυπα κείμενα που αναφέρονται σε αυτά και προτιμούν να δέχονται και να ακολουθούν, ως προς αυτά, τις εκδοχές των άλλων.
ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΕΓΑΛΗ ΕΞΑΠΑΤΗΣΗ:
Η πεποίθηση ότι οι ονομαζόμενες Δυτικές δημοκρατίες είναι πράγματι δημοκρατίες και όχι οργανωμένες ολιγαρχίες.
Εδώ, στο Μανιφέστο της Ύπαρξης, επανειλημμένα έχουμε αναλύσει αυτή την εξαπάτηση και γιατί τα δυτικά πολιτεύματα, παρότι, αυτοαποκαλούνται δημοκρατίες, είναι καθαρές ολιγαρχίες. Έχουμε μάλιστα κάνει και τις αναγκαίες προτάσεις για ένα πραγματικό δημοκρατικό πολίτευμα. Νομίζω ότι εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς ότι τα συμφέροντα των πολλών μπορούν να εξυπηρετηθούν μόνο από μια πραγματική δημοκρατία, ενώ, αντίθετα, οι ολιγαρχίες θα εξυπηρετούν πάντα, και κυρίως, τα συμφέροντα των ολιγαρχών. Έτσι, σε αυτό το κείμενο αρκούμαι να αντιγράψω:
Θεμελιώδης αρχή και προϋπόθεση της δημοκρατίας είναι η ίση κατανομή ισχύος ανάμεσα στους πολίτες. Όσο πιο πολύ παραβιάζεται αυτή η θεμελιώδης αρχή, τόσο μεγαλύτερα είναι τα προβλήματα της δημοκρατίας. Όταν δε συγκεντρώνεται μεγάλη ισχύς στα χέρια λίγων σε βάρος των υπολοίπων και επομένως έχουμε μια εξαιρετικά άνιση κατανομή ισχύος ανάμεσα στους πολίτες, τότε το πολίτευμα ΔΕΝ είναι πλέον δημοκρατικό, αλλά ορίζεται ως ολιγαρχικό.
Στην ελληνική κοινωνία, αλλά και στις άλλες δυτικές κοινωνίες, και αναφερόμαστε ιδιαίτερα σε αυτές επειδή διακηρύσσονται υπερηφάνως ως δημοκρατίες, το πολίτευμα δεν είναι πραγματικά δημοκρατικό, αλλά καθαρά ολιγαρχικό. Αυτό ισχύει, επειδή παραβιάζεται, με ολιγαρχικό τρόπο, η θεμελιώδης αρχή που προηγουμένως περιγράψαμε. Αναφέρουμε δύο καθοριστικές αιτίες που οδηγούν σε αυτή την παραβίαση:
Α. Στις κοινωνίες αυτές υπάρχουν πολύ μεγάλες οικονομικοκοινωνικές ανισότητες. Μάλιστα, όλες οι έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι ανισότητες αυξάνουν. Οι πολύ μεγάλες οικονομικοκοινωνικές ανισότητες, όμως, σημαίνουν και αντίστοιχη εξαιρετικά άνιση κατανομή ισχύος ανάμεσα στα μέλη των κοινωνιών, ανάμεσα στους πολίτες. Το εξής απλό παράδειγμα: Όσο πιο μεγάλη οικονομική δύναμη έχει κάποιος σε σχέση με κάποιον άλλον, τόσο περισσότερο μπορεί να χρηματοδοτήσει, με διάφορους τρόπους, την προώθηση των δικών του απόψεων και θέσεων, σε σχέση πάντα με τον πιο αδύναμο οικονομικά. Επίσης, με την μεγαλύτερη οικονομική ισχύ μπορούν να επηρεασθούν, με πολλούς τρόπους, περισσότερο, οι επαγγελματίες πολιτικοί.
Β. Στις κοινωνίες αυτές, τα περισσότερα και μεγαλύτερα ΜΜΕ βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών, κάτι που οδηγεί σε μεγάλη συγκέντρωση ισχύος σε αυτούς τους ιδιώτες. Μάλιστα, εύλογα, κάποιοι πολύ πλούσιοι είναι εκείνοι που ελέγχουν τα περισσότερα και μεγαλύτερα ΜΜΕ, πολλαπλασιάζοντας έτσι την ήδη μεγάλη ισχύ που έχουν σαν πολύ πλούσιοι.
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΕΣ ΟΙ ΕΞΑΠΑΤΗΣΕΙΣ – Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Ο Ρενέ Ντεκάρτ (1596-1650) θεωρείται ευρέως ο εκκινητής της ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΕΠΟΧΗΣ. Ο Ντεκάρτ, λοιπόν, έκανε δυο θεμελιώδεις διαπιστώσεις:
Α. «Εκείνο που πραγματικά πείθει τους ανθρώπους είναι η συνήθεια και το παράδειγμα των άλλων, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι η γνώμη των πολλών συνιστά και αλήθεια» (Λόγος Περί της Μεθόδου – 1637)
Β. Με βάση το προηγούμενο συμπέρανε για τον ίδιο του τον εαυτό:
«Διαπίστωσα ότι τα ψευδή πράγματα πού δέχτηκα από μικρή ηλικία ως αληθινά ήταν πάρα πολλά, και ότι όσα οικοδόμησα κατόπιν πάνω
τους ήταν πολύ αμφίβολα, ως προς την αλήθεια τους» (Στοχασμοί Περί της Πρώτης Φιλοσοφίας – 1641)
Μετά από τις δυο προηγούμενες κατακλυσμιαίες διαπιστώσεις, ο Ντεκάρτ παίρνει την μεγαλειώδη απόφαση και αυτό τον καθιστά ικανό να θεωρείται ο εκκινητής της σύγχρονης σκέψης:
«Έπρεπε επομένως κάποτε στη ζωή μου να τα ανατρέψω όλα εκ βάθρων και να αρχίσω εκ νέου από την αρχή αν επιθυμούσα να εδραιώσω κάτι περισσότερο στέρεο» (Στοχασμοί Περί της Πρώτης Φιλοσοφίας – 1641)
Και
«επομένως, το καλύτερο που είχα να κάνω, για όλες τις γνώμες που είχα παραδεχθεί ως τότε, ήταν να επιχειρήσω μια και καλή να τις βγάλω από μέσα μου, για να ξαναβάλω μέσα κατόπιν, ή άλλες καλύτερες, ή και τις ίδιες, αφού τις συναρμόσω με τη δύναμη της λογικής μου» (Λόγος Περί της Μεθόδου – 1637)
Η ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ
Μην καταδέχεσαι να ορίζει τη σκέψη σου και κατ’ επέκταση τη ζωή σου, η συνήθεια, το παράδειγμα και οι γνώμες των άλλων, αλλά και η προπαγάνδα της, κάθε μορφής, εξουσίας. Σκέψου ότι ακόμη και τα πιο προφανή τα έχεις αποδεχτεί αδιαμαρτύρητα μόνο από την δύναμη της συνήθειας ή και φοβούμενος να πας ενάντια στο ρεύμα. Μήπως είναι η στιγμή να πάρεις την δραστική απόφαση που πήρε ο Ντεκάρτ, ήδη πριν από τα μέσα του 17 ου αιώνα, και να μην θεωρήσεις τίποτα από τα βασικά και ουσιώδη της ζωής σαν δεδομένο και αληθινό, πριν μπορέσεις να το εξετάσεις με το δικό σου μυαλό και τη δική σου λογική; Στην πραγματικότητα, άλλωστε, μόνο προσπαθώντας σε μια τέτοια κατεύθυνση θα μπορέσεις να έχεις και το δικό σου μυαλό, γιατί, ενδεχομένως, μέχρι τώρα, σκέπτεσαι με το μυαλό των άλλων.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις, εδώ είναι:
Α. Ιδιαίτερα αν αυτοαποκαλείσαι χριστιανός, μελέτησε οπωσδήποτε, με τις δικές σου δυνάμεις, τα τέσσερα Ευαγγέλια* και διαπίστωσε, μόνος σου, αν αυτό που ισχυρίσθηκα στην αρχή είναι αληθινό. Ότι δηλαδή οι επίσημες χριστιανικές εκκλησίες έχουν προβεί σε μια τεραστίων διαστάσεων διαστρέβλωση της διδασκαλίας του Χριστού, όπως αυτή παρουσιάζεται σε αυτά. Αλλά και χριστιανό να μην θεωρείς τον εαυτό σου, ακόμη και αν είσαι αγνωστικιστής ή άθεος, η διδασκαλία, ειδικά των τριών πρώτων, Ευαγγελίων, συνιστά ένα πολύ δυνατό νόημα ζωής.
* Καλό είναι να επιλεγεί μια μετάφραση που να είναι ακριβής, γιατί πολλές μεταφράσεις προσθέτουν και δικά τους λόγια σε μια προσπάθεια να οδηγήσουν τον αναγνώστη εκεί που θέλουν.
Β. Αν θεωρείς τον εαυτό σου πραγματικό πολίτη, τότε ερεύνησε μόνος σου αν το πολίτευμα μας είναι δημοκρατία ή καθαρή ολιγαρχία.
Προτεινόμενα βιβλία:
- Το κλασικό και αξεπέραστο βιβλίο ενός από τους μεγαλύτερους πολιτειολόγους του 20ου αιώνα, του Ρόμπερτ Μίκελς (1876-1936): ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (1910, 1924)
- Κόλιν Κράουτς: ΜΕΤΑΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (2003). Εκδόσεις ΕΚΚΡΕΜΕΣ
- Adam Swift: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ (2014). Εκδόσεις Οκτώ.
Θα μπορούσαμε, άραγε, να ισχυρισθούμε ότι τέτοιες ατομικές μελέτες, από κάποιον άνθρωπο, μπορούν, κυριολεκτικά, να του αλλάξουν πολύ ή και πλήρως τη ζωή του;
